Verb · Dari
انتظار کشیدن
warten
intizār kashīdan
- intransitiv
- mit انتظار intizār
- A1
So funktioniert das Verb auf Dari – und was anders ist als im Deutschen
- Vorsilben: می mē- für Präsens und Verlauf, ب be- für Subjunktiv und Imperativ, na- für die Verneinung.
- Zwei Stämme (Präsens, Vergangenheit): khor- / khord-.
- Kein Ergativ, kein Geschlecht – das Dari-Verb ist dem deutschen am ähnlichsten: Es richtet sich immer nach dem Subjekt.
- Viele Verben sind zusammengesetzt mit kardan „machen“ oder shudan „werden“: kār kardan „arbeiten“.
- Dari spricht ē/ō (mēkhoram), Persisch im Iran ī/ū (mīkhoram). Das Verb steht am Satzende.
Die Stämme
Stamm
Präsens
کشkash–
Vergangenheit
کشیدkashīd–
Präsens
می mē- + Präsensstamm + Endung – für „jetzt“, „immer“ und oft auch für die Zukunft. Verneint: نمی namē-.
| Person | Form |
|---|---|
| منman · ich | انتظار میکشمintizār mēkashamich warteانتظار نمی‌کش‍‍مintizār namēkashamich warte nicht |
| توtu · du | انتظار می‌کش‍‍یintizār mēkashīdu wartestانتظار نمی‌کش‍‍یintizār namēkashīdu wartest nicht |
| اوū · er/sie | انتظار می‌کش‍‍دintizār mēkashader wartetانتظار نمی‌کش‍‍دintizār namēkashader wartet nicht |
| ماmā · wir | انتظار می‌کش‍‍یمintizār mēkashēmwir wartenانتظار نمی‌کش‍‍یمintizār namēkashēmwir warten nicht |
| شماshumā · ihr | انتظار میکشیدintizār mēkashēdihr wartetانتظار نمیکشیدintizār namēkashēdihr wartet nicht |
| آن‌هاānhā · sie | انتظار می‌کش‍‍ندintizār mēkashandsie wartenانتظار نمی‌کش‍‍ندintizār namēkashandsie warten nicht |
Subjunktiv
ب be- + Präsensstamm: nach „wollen“, „müssen“, „dass“. Verneint mit na-.
| Person | Form |
|---|---|
| منman · ich | انتظار ب‍‍کش‍‍مintizār bekashamdass ich warteانتظار ن‍‍کش‍‍مintizār nakashamdass ich nicht warte |
| توtu · du | انتظار ب‍‍کش‍‍یintizār bekashīdass du wartestانتظار ن‍‍کش‍‍یintizār nakashīdass du nicht wartest |
| اوū · er/sie | انتظار ب‍‍کش‍‍دintizār bekashaddass er wartetانتظار ن‍‍کش‍‍دintizār nakashaddass er nicht wartet |
| ماmā · wir | انتظار ب‍‍کش‍‍یمintizār bekashēmdass wir wartenانتظار ن‍‍کش‍‍یمintizār nakashēmdass wir nicht warten |
| شماshumā · ihr | انتظار ب‍‍کش‍‍یدintizār bekashēddass ihr wartetانتظار نکشیدintizār nakashēddass ihr nicht wartet |
| آن‌هاānhā · sie | انتظار ب‍‍کش‍‍ندintizār bekashanddass sie wartenانتظار ن‍‍کش‍‍ندintizār nakashanddass sie nicht warten |
Futur (Schriftsprache)
خواه khāh- + Endung + Vergangenheitsstamm. Im Gespräch sagt man meist Präsens.
| Person | Form |
|---|---|
| منman · ich | انتظار خواهم کشیدintizār khāham kashīdich werde wartenانتظار ن‍‍خواهم کشیدintizār nakhāham kashīdich werde nicht warten |
| توtu · du | انتظار خواهی کشیدintizār khāhī kashīddu wirst wartenانتظار ن‍‍خواهی کشیدintizār nakhāhī kashīddu wirst nicht warten |
| اوū · er/sie | انتظار خواهد کشیدintizār khāhad kashīder wird wartenانتظار ن‍‍خواهد کشیدintizār nakhāhad kashīder wird nicht warten |
| ماmā · wir | انتظار خواهیم کشیدintizār khāhēm kashīdwir werden wartenانتظار ن‍‍خواهیم کشیدintizār nakhāhēm kashīdwir werden nicht warten |
| شماshumā · ihr | انتظار خواهید کشیدintizār khāhēd kashīdihr werdet wartenانتظار ن‍‍خواهید کشیدintizār nakhāhēd kashīdihr werdet nicht warten |
| آن‌هاānhā · sie | انتظار خواهند کشیدintizār khāhand kashīdsie werden wartenانتظار ن‍‍خواهند کشیدintizār nakhāhand kashīdsie werden nicht warten |
Imperativ
Verneint mit ن na-.
| Person | Form |
|---|---|
| Einzahldu | انتظار ب‍‍کشintizār bekashwarte!انتظار ن‍‍کشintizār nakashwarte nicht! |
| Mehrzahlihr | انتظار ب‍‍کش‍‍یدintizār bekashēdwartet!انتظار نکشیدintizār nakashēdwartet nicht! |
Vergangenheit
Vergangenheitsstamm + Endung. Kein Ergativ: Das Verb richtet sich immer nach dem Subjekt.
| Person | Form |
|---|---|
| منman · ich | انتظار کشیدمintizār kashīdamich warteteانتظار ن‍‍کشیدمintizār nakashīdamich wartete nicht |
| توtu · du | انتظار کشیدیintizār kashīdīdu wartetestانتظار ن‍‍کشیدیintizār nakashīdīdu wartetest nicht |
| اوū · er/sie | انتظار کشیدintizār kashīder warteteانتظار نکشیدintizār nakashīder wartete nicht |
| ماmā · wir | انتظار کشیدیمintizār kashīdēmwir wartetenانتظار ن‍‍کشیدیمintizār nakashīdēmwir warteten nicht |
| شماshumā · ihr | انتظار کشیدیدintizār kashīdēdihr wartetetانتظار ن‍‍کشیدیدintizār nakashīdēdihr wartetet nicht |
| آن‌هاānhā · sie | انتظار کشیدندintizār kashīdandsie wartetenانتظار ن‍‍کشیدندintizār nakashīdandsie warteten nicht |
Verlaufsvergangenheit
می mē- + Vergangenheitsstamm: „war gerade dabei“ oder „pflegte zu“.
| Person | Form |
|---|---|
| منman · ich | انتظار می‌کشیدمintizār mēkashīdamich wartete (gerade / immer wieder)انتظار نمی‌کشیدمintizār namēkashīdamich wartete nicht (gerade / immer wieder) |
| توtu · du | انتظار می‌کشیدیintizār mēkashīdīdu wartetest (gerade / immer wieder)انتظار نمی‌کشیدیintizār namēkashīdīdu wartetest nicht (gerade / immer wieder) |
| اوū · er/sie | انتظار میکشیدintizār mēkashīder wartete (gerade / immer wieder)انتظار نمیکشیدintizār namēkashīder wartete nicht (gerade / immer wieder) |
| ماmā · wir | انتظار می‌کشیدیمintizār mēkashīdēmwir warteten (gerade / immer wieder)انتظار نمی‌کشیدیمintizār namēkashīdēmwir warteten nicht (gerade / immer wieder) |
| شماshumā · ihr | انتظار می‌کشیدیدintizār mēkashīdēdihr wartetet (gerade / immer wieder)انتظار نمی‌کشیدیدintizār namēkashīdēdihr wartetet nicht (gerade / immer wieder) |
| آن‌هاānhā · sie | انتظار می‌کشیدندintizār mēkashīdandsie warteten (gerade / immer wieder)انتظار نمی‌کشیدندintizār namēkashīdandsie warteten nicht (gerade / immer wieder) |
Perfekt
Partizip auf ـه -a + Kurzformen von „sein“.
| Person | Form |
|---|---|
| منman · ich | انتظار کشیده‌امintizār kashīda–amich habe gewartetانتظار ن‍‍کشیده‌امintizār nakashīda–amich habe nicht gewartet |
| توtu · du | انتظار کشیده‌ایintizār kashīda–īdu hast gewartetانتظار ن‍‍کشیده‌ایintizār nakashīda–īdu hast nicht gewartet |
| اوū · er/sie | انتظار کشیده استintizār kashīda aster hat gewartetانتظار ن‍‍کشیده استintizār nakashīda aster hat nicht gewartet |
| ماmā · wir | انتظار کشیده‌ایمintizār kashīda–ēmwir haben gewartetانتظار ن‍‍کشیده‌ایمintizār nakashīda–ēmwir haben nicht gewartet |
| شماshumā · ihr | انتظار کشیده‌ایدintizār kashīda–ēdihr habt gewartetانتظار ن‍‍کشیده‌ایدintizār nakashīda–ēdihr habt nicht gewartet |
| آن‌هاānhā · sie | انتظار کشیده‌اندintizār kashīda–andsie haben gewartetانتظار ن‍‍کشیده‌اندintizār nakashīda–andsie haben nicht gewartet |
Beispiele
Präsens
من اینجا انتظار میکشم.
man injā intizār mēkasham.
Ich warte hier.
Gleiches Verb in anderen Sprachen
| Sprache | Infinitiv | ich warte | ich habe gewartet | warte! |
|---|---|---|---|---|
| Deutsch | warten | ich warte | ich habe gewartet | warte! |
| Pashto | انتظار کولintizār kawə́l | زه انتظار کومintizār kawəm | ما انتظار وکړintizār wə́kəṛ | انتظار وکړهintizār wə́kṛa |
| Dari | انتظار کشیدنintizār kashīdan | من انتظار میکشمintizār mēkasham | من انتظار کشیدمintizār kashīdam | انتظار ب‍‍کشintizār bekash |
| Kurmancî | li bendê man | ez li bendê dimînim | ez li bendê mam | li bendê bimîne |
| Soranî | چاوەڕێ کردنçawerrê kirdin | من چاوەڕێ دەکەمçawerrê dekem | من چاوەڕێ‍‍م کردçawerrêm kird | چاوەڕێ ب‍‍کەçawerrê bike |