Sprachen

Meine Sprachen

Abgehakte Sprachen verschwinden auf der ganzen Website. Dein Browser merkt sich die Auswahl.

Verb · Pashto

تلل

gehen

tlə́l

  • Klasse III
  • intransitiv
  • mit لاړ lāṛ
  • A1
So funktioniert das Verb auf Paschtu – und was anders ist als im Deutschen
  • Zwei Aspekte: Jede Zeit gibt es imperfektiv (Verlauf, Wiederholung, Gewohnheit) und perfektiv (eine einzelne, abgeschlossene Handlung). Das Deutsche kennt diesen Unterschied nicht und übersetzt beide oft gleich.
  • Vier Stämme: Präsens und Vergangenheit, jeweils imperfektiv und perfektiv. Alle Formen sind daraus gebaut.
  • Ergativ: In der Vergangenheit transitiver Verben steht der Handelnde in der obliquen Form (ما statt زه), und das Verb richtet sich nach dem Objekt – sogar nach dessen Geschlecht. Im Deutschen richtet es sich immer nach dem Subjekt.
  • Geschlecht: In der 3. Person der Vergangenheit unterscheidet das Verb männlich und weiblich.
  • Betonung: Bei Klasse II trennt allein die Betonung die Aspekte. Die Schrift zeigt sie nicht, die Umschrift mit ´.
  • Verneinung: نه nə steht im Perfektiv zwischen wə́- und Stamm (wə́ nə xwrəm), beim Imperativ مه mə. Das Verb steht am Satzende.

Die vier Stämme

imperfektiv
perfektiv
Präsens
ځdz–
لاړ شlāṛ š–
Vergangenheit
تلtl–
لاړ شوlāṛ šw–

Präsens

Präsensstamm + Endung. Das Futur bildet man mit به ba davor: زه به ځم zə ba dzəm (imperfektiv) · زه به لاړ شم zə ba lāṛ šəm (perfektiv).

Person imperfektives geschieht, gewohnt perfektivSubjunktiv: dass …, einmalig
زهzə · ich ځ‍‍مdzəmich geheنه ځ‍‍مnə dzəmich gehe nicht لاړ ش‍‍مlāṛ šəmdass ich geheلاړ نه ش‍‍مlāṛ nə šəmdass ich nicht gehe
تهtə · du ځ‍‍ېdzedu gehstنه ځ‍‍ېnə dzedu gehst nicht لاړ ش‍‍ېlāṛ šedass du gehstلاړ نه ش‍‍ېlāṛ nə šedass du nicht gehst
هغهhağa · er/sie ځ‍‍يdzier gehtنه ځ‍‍يnə dzier geht nicht لاړ ش‍‍يlāṛ šidass er gehtلاړ نه ش‍‍يlāṛ nə šidass er nicht geht
موږmuẓ̌ · wir ځ‍‍وdzuwir gehenنه ځ‍‍وnə dzuwir gehen nicht لاړ ش‍‍وlāṛ šudass wir gehenلاړ نه ش‍‍وlāṛ nə šudass wir nicht gehen
تاسېtāse · ihr ځ‍‍ئdzəyihr gehtنه ځ‍‍ئnə dzəyihr geht nicht لاړ ش‍‍ئlāṛ šəydass ihr gehtلاړ نه ش‍‍ئlāṛ nə šəydass ihr nicht geht
هغویhağuy · sie ځ‍‍يdzisie gehenنه ځ‍‍يnə dzisie gehen nicht لاړ ش‍‍يlāṛ šidass sie gehenلاړ نه ش‍‍يlāṛ nə šidass sie nicht gehen

Vergangenheit

Intransitiv: Das Verb richtet sich nach dem Subjekt – in der 3. Person auch nach dem Geschlecht.

Person imperfektivwar dabei, zu … perfektivhat … (abgeschlossen)
زهzə · ich تل‍‍مtləmich gingنه تل‍‍مnə tləmich ging nicht لاړ شومlāṛ šwəmich bin gegangenلاړ نه شومlāṛ nə šwəmich bin nicht gegangen
تهtə · du تل‍‍ېtledu gingstنه تل‍‍ېnə tledu gingst nicht لاړ شوېlāṛ šwedu bist gegangenلاړ نه شوېlāṛ nə šwedu bist nicht gegangen
هغهhağə · er تهtəer gingنه تهnə təer ging nicht لاړ شوlāṛ šuer ist gegangenلاړ نه شوlāṛ nə šuer ist nicht gegangen
هغهhağa · sie تل‍‍هtlaer gingنه تل‍‍هnə tlaer ging nicht لاړ شوهlāṛ šwaer ist gegangenلاړ نه شوهlāṛ nə šwaer ist nicht gegangen
موږmuẓ̌ · wir تل‍‍وtluwir gingenنه تل‍‍وnə tluwir gingen nicht لاړ شوlāṛ šuwir sind gegangenلاړ نه شوlāṛ nə šuwir sind nicht gegangen
تاسېtāse · ihr تل‍‍ئtləyihr gingtنه تل‍‍ئnə tləyihr gingt nicht لاړ شوئlāṛ šwəyihr seid gegangenلاړ نه شوئlāṛ nə šwəyihr seid nicht gegangen
هغویhağuy · sie (m.) تل‍‍لtləlsie gingenنه تل‍‍لnə tləlsie gingen nicht لاړ شولlāṛ šwəlsie sind gegangenلاړ نه شولlāṛ nə šwəlsie sind nicht gegangen
هغویhağuy · sie (w.) تل‍‍ېtlesie gingenنه تل‍‍ېnə tlesie gingen nicht لاړ شوېlāṛ šwesie sind gegangenلاړ نه شوېlāṛ nə šwesie sind nicht gegangen

Imperativ

Verneint wird nur imperfektiv, mit مه mə.

Person imperfektivmach weiter / immer perfektivjetzt, einmal
Einzahldu ځ‍‍هdzageh!مه ځ‍‍هmə dzageh nicht! لاړ ش‍‍هlāṛ šageh!verneint nur imperfektiv
Mehrzahlihr ځ‍‍ئdzəygeht!مه ځ‍‍ئmə dzəygeht nicht! لاړ ش‍‍ئlāṛ šəygeht!verneint nur imperfektiv

Perfekt

Partizip + „sein“, beide richten sich nach dem Subjekt.

Person Form
زهzə · ich تلل‍‍ی یمtləlay yəmich bin gegangenنه یم تلل‍‍یnə yəm tləlayich bin nicht gegangen
تهtə · du تلل‍‍ی یېtləlay yedu bist gegangenنه یې تلل‍‍یnə ye tləlaydu bist nicht gegangen
هغهhağə · er تلل‍‍ی دیtləlay dayer ist gegangenنه دی تلل‍‍یnə day tləlayer ist nicht gegangen
هغهhağa · sie تلل‍‍ې دهtləle daer ist gegangenنه ده تلل‍‍ېnə da tləleer ist nicht gegangen
موږmuẓ̌ · wir تلل‍‍ي یوtləli yuwir sind gegangenنه یو تلل‍‍يnə yu tləliwir sind nicht gegangen
تاسېtāse · ihr تلل‍‍ي یئtləli yəyihr seid gegangenنه یئ تلل‍‍يnə yəy tləliihr seid nicht gegangen
هغویhağuy · sie (m.) تلل‍‍ي ديtləli disie sind gegangenنه دي تلل‍‍يnə di tləlisie sind nicht gegangen
هغویhağuy · sie (w.) تلل‍‍ې ديtləle disie sind gegangenنه دي تلل‍‍ېnə di tləlesie sind nicht gegangen

Gut zu wissen: Unregelmäßig: Präsens ځ dz-, perfektiv لاړ ش lāṛ š-. „Ich ging“ auch kurz: لاړم lāṛəm.

Beispiele

Imperfektiv = Verlauf, Wiederholung, Gewohnheit · perfektiv = eine einzelne, abgeschlossene Handlung.

imperfektiv · Präsens

زه ښار ته ځم.

zə ṣ̌ār ta dzəm.

Ich gehe in die Stadt.

Gleiches Verb in anderen Sprachen

Sprache Infinitiv ich gehe ich bin gegangen geh!
Deutsch gehen ich gehe ich bin gegangen geh!
Pashto تللtlə́l زه ځ‍‍مdzəm زه لاړ شومlāṛ šwəm لاړ ش‍‍هlāṛ ša
Dari رفتنraftan من می‌رومmērawam من رفت‍‍مraftam بروburo
Kurmancî çûn ez diçim ez çûm here
Soranî چوونçûn من دەچمdeçim من چوومçûm بڕۆbirro

← Alle Verben