Sprachen

Meine Sprachen

Abgehakte Sprachen verschwinden auf der ganzen Website. Dein Browser merkt sich die Auswahl.

Verb · Pashto

پخول

kochen

pəxawə́l

  • Klasse III
  • transitiv
  • mit پوخ pox
  • A2
So funktioniert das Verb auf Paschtu – und was anders ist als im Deutschen
  • Zwei Aspekte: Jede Zeit gibt es imperfektiv (Verlauf, Wiederholung, Gewohnheit) und perfektiv (eine einzelne, abgeschlossene Handlung). Das Deutsche kennt diesen Unterschied nicht und übersetzt beide oft gleich.
  • Vier Stämme: Präsens und Vergangenheit, jeweils imperfektiv und perfektiv. Alle Formen sind daraus gebaut.
  • Ergativ: In der Vergangenheit transitiver Verben steht der Handelnde in der obliquen Form (ما statt زه), und das Verb richtet sich nach dem Objekt – sogar nach dessen Geschlecht. Im Deutschen richtet es sich immer nach dem Subjekt.
  • Geschlecht: In der 3. Person der Vergangenheit unterscheidet das Verb männlich und weiblich.
  • Betonung: Bei Klasse II trennt allein die Betonung die Aspekte. Die Schrift zeigt sie nicht, die Umschrift mit ´.
  • Verneinung: نه nə steht im Perfektiv zwischen wə́- und Stamm (wə́ nə xwrəm), beim Imperativ مه mə. Das Verb steht am Satzende.

Die vier Stämme

imperfektiv
perfektiv
Präsens
پخوpəxaw–
پوخ کړpox kṛ–
Vergangenheit
پخولpəxawəl–
پوخ کړpox kṛ–

Präsens

Präsensstamm + Endung. Das Futur bildet man mit به ba davor: زه به پخوم zə ba pəxawəm (imperfektiv) · زه به پوخ کړم zə ba pox kṛəm (perfektiv).

Person imperfektives geschieht, gewohnt perfektivSubjunktiv: dass …, einmalig
زهzə · ich پخومpəxawəmich kocheنه پخومnə pəxawəmich koche nicht پوخ کړمpox kṛəmdass ich kocheپوخ نه کړمpox nə kṛəmdass ich nicht koche
تهtə · du پخوېpəxawedu kochstنه پخوېnə pəxawedu kochst nicht پوخ کړېpox kṛedass du kochstپوخ نه کړېpox nə kṛedass du nicht kochst
هغهhağa · er/sie پخويpəxawier kochtنه پخويnə pəxawier kocht nicht پوخ کړيpox kṛidass er kochtپوخ نه کړيpox nə kṛidass er nicht kocht
موږmuẓ̌ · wir پخووpəxawuwir kochenنه پخووnə pəxawuwir kochen nicht پوخ کړوpox kṛudass wir kochenپوخ نه کړوpox nə kṛudass wir nicht kochen
تاسېtāse · ihr پخوئpəxawəyihr kochtنه پخوئnə pəxawəyihr kocht nicht پوخ کړئpox kṛəydass ihr kochtپوخ نه کړئpox nə kṛəydass ihr nicht kocht
هغویhağuy · sie پخويpəxawisie kochenنه پخويnə pəxawisie kochen nicht پوخ کړيpox kṛidass sie kochenپوخ نه کړيpox nə kṛidass sie nicht kochen

Vergangenheit

Ergativ: Der Handelnde steht in der obliquen Form (ما، تا، هغه، موږ، تاسې، هغوی) – das Verb richtet sich nach dem Objekt. Hier mit ما mā „ich“.

Objekt imperfektivwar dabei, zu … perfektivhat … (abgeschlossen)
Objektmännl. Sg. پخاوهpəxāwəich kochte ihnنه پخاوهnə pəxāwəich kochte ihn nicht پوخ کړpox kəṛich habe ihn gekochtپوخ نه کړpox nə kəṛich habe ihn nicht gekocht
Objektweibl. Sg. پخول‍‍هpəxawəlaich kochte sieنه پخول‍‍هnə pəxawəlaich kochte sie nicht پوخ کړهpox kṛaich habe sie gekochtپوخ نه کړهpox nə kṛaich habe sie nicht gekocht
Objektmännl. Pl. پخولpəxawəlich kochte sieنه پخولnə pəxawəlich kochte sie nicht پوخ کړلpox kṛəlich habe sie gekochtپوخ نه کړلpox nə kṛəlich habe sie nicht gekocht
Objektweibl. Pl. پخول‍‍ېpəxawəleich kochte sieنه پخول‍‍ېnə pəxawəleich kochte sie nicht پوخ کړېpox kṛeich habe sie gekochtپوخ نه کړېpox nə kṛeich habe sie nicht gekocht

Imperativ

Verneint wird nur imperfektiv, mit مه mə.

Person imperfektivmach weiter / immer perfektivjetzt, einmal
Einzahldu پخوهpəxawakoch!مه پخوهmə pəxawakoch nicht! پوخ کړهpox kṛakoch!verneint nur imperfektiv
Mehrzahlihr پخوئpəxawəykocht!مه پخوئmə pəxawəykocht nicht! پوخ کړئpox kṛəykocht!verneint nur imperfektiv

Perfekt

Partizip + „sein“, beide richten sich nach dem Objekt.

Objekt Form
Objektmännl. Sg. پوخ کړی دیpox kəṛay dayich habe ihn gekochtنه دی پوخ کړیnə day pox kəṛayich habe ihn nicht gekocht
Objektweibl. Sg. پوخ کړې دهpox kəṛe daich habe sie gekochtنه ده پوخ کړېnə da pox kəṛeich habe sie nicht gekocht
Objektmännl. Pl. پوخ کړي ديpox kəṛi diich habe sie gekochtنه دي پوخ کړيnə di pox kəṛiich habe sie nicht gekocht
Objektweibl. Pl. پوخ کړې ديpox kəṛe diich habe sie gekochtنه دي پوخ کړېnə di pox kəṛeich habe sie nicht gekocht

Gut zu wissen: Aus پوخ pox „gar“ + kawəl: imperfektiv verschmolzen (پخوم), perfektiv getrennt (پوخ کړم).

Beispiele

Imperfektiv = Verlauf, Wiederholung, Gewohnheit · perfektiv = eine einzelne, abgeschlossene Handlung.

imperfektiv · Präsens

مور مې وریجې پخوي.

mor me wrije pəxawi.

Meine Mutter kocht Reis.

Gleiches Verb in anderen Sprachen

Sprache Infinitiv ich koche ich habe gekocht koch!
Deutsch kochen ich koche ich habe gekocht koch!
Pashto پخولpəxawə́l زه پخومpəxawəm ما پوخ کړpox kəṛ پوخ کړهpox kṛa
Dari پختنpukhtan من می‌پزمmēpazam من پخت‍‍مpukhtam ب‍‍پزbepaz
Kurmancî pijandin ez dipijînim min pijand bipijîne
Soranî کوڵاندنkullandin من دەکوڵێن‍‍مdekullênim من کوڵاندمkullandim ب‍‍کوڵێن‍‍ەbikullêne

← Alle Verben