Verb · Dari
دادن
geben
dādan
- transitiv
- A1
So funktioniert das Verb auf Dari – und was anders ist als im Deutschen
- Vorsilben: می mē- für Präsens und Verlauf, ب be- für Subjunktiv und Imperativ, na- für die Verneinung.
- Zwei Stämme (Präsens, Vergangenheit): khor- / khord-.
- Kein Ergativ, kein Geschlecht – das Dari-Verb ist dem deutschen am ähnlichsten: Es richtet sich immer nach dem Subjekt.
- Viele Verben sind zusammengesetzt mit kardan „machen“ oder shudan „werden“: kār kardan „arbeiten“.
- Dari spricht ē/ō (mēkhoram), Persisch im Iran ī/ū (mīkhoram). Das Verb steht am Satzende.
Die Stämme
Stamm
Präsens
دهdeh–
Vergangenheit
دادdād–
Präsens
می mē- + Präsensstamm + Endung – für „jetzt“, „immer“ und oft auch für die Zukunft. Verneint: نمی namē-.
| Person | Form |
|---|---|
| منman · ich | میدهمmēdehamich gebeنمیدهمnamēdehamich gebe nicht |
| توtu · du | میدهیmēdehīdu gibstنمیدهیnamēdehīdu gibst nicht |
| اوū · er/sie | میدهدmēdehader gibtنمیدهدnamēdehader gibt nicht |
| ماmā · wir | میدهیمmēdehēmwir gebenنمیدهیمnamēdehēmwir geben nicht |
| شماshumā · ihr | میدهیدmēdehēdihr gebtنمیدهیدnamēdehēdihr gebt nicht |
| آنهاānhā · sie | میدهندmēdehandsie gebenنمیدهندnamēdehandsie geben nicht |
Subjunktiv
ب be- + Präsensstamm: nach „wollen“, „müssen“, „dass“. Verneint mit na-.
| Person | Form |
|---|---|
| منman · ich | بدهمbedehamdass ich gebeندهمnadehamdass ich nicht gebe |
| توtu · du | بدهیbedehīdass du gibstندهیnadehīdass du nicht gibst |
| اوū · er/sie | بدهدbedehaddass er gibtندهدnadehaddass er nicht gibt |
| ماmā · wir | بدهیمbedehēmdass wir gebenندهیمnadehēmdass wir nicht geben |
| شماshumā · ihr | بدهیدbedehēddass ihr gebtندهیدnadehēddass ihr nicht gebt |
| آنهاānhā · sie | بدهندbedehanddass sie gebenندهندnadehanddass sie nicht geben |
Futur (Schriftsprache)
خواه khāh- + Endung + Vergangenheitsstamm. Im Gespräch sagt man meist Präsens.
| Person | Form |
|---|---|
| منman · ich | خواهم دادkhāham dādich werde gebenنخواهم دادnakhāham dādich werde nicht geben |
| توtu · du | خواهی دادkhāhī dāddu wirst gebenنخواهی دادnakhāhī dāddu wirst nicht geben |
| اوū · er/sie | خواهد دادkhāhad dāder wird gebenنخواهد دادnakhāhad dāder wird nicht geben |
| ماmā · wir | خواهیم دادkhāhēm dādwir werden gebenنخواهیم دادnakhāhēm dādwir werden nicht geben |
| شماshumā · ihr | خواهید دادkhāhēd dādihr werdet gebenنخواهید دادnakhāhēd dādihr werdet nicht geben |
| آنهاānhā · sie | خواهند دادkhāhand dādsie werden gebenنخواهند دادnakhāhand dādsie werden nicht geben |
Imperativ
Verneint mit ن na-.
| Person | Form |
|---|---|
| Einzahldu | بدهbedehgib!ندهnadehgib nicht! |
| Mehrzahlihr | بدهیدbedehēdgebt!ندهیدnadehēdgebt nicht! |
Vergangenheit
Vergangenheitsstamm + Endung. Kein Ergativ: Das Verb richtet sich immer nach dem Subjekt.
| Person | Form |
|---|---|
| منman · ich | دادمdādamich gabندادمnadādamich gab nicht |
| توtu · du | دادیdādīdu gabstندادیnadādīdu gabst nicht |
| اوū · er/sie | دادdāder gabندادnadāder gab nicht |
| ماmā · wir | دادیمdādēmwir gabenندادیمnadādēmwir gaben nicht |
| شماshumā · ihr | دادیدdādēdihr gabtندادیدnadādēdihr gabt nicht |
| آنهاānhā · sie | دادندdādandsie gabenندادندnadādandsie gaben nicht |
Verlaufsvergangenheit
می mē- + Vergangenheitsstamm: „war gerade dabei“ oder „pflegte zu“.
| Person | Form |
|---|---|
| منman · ich | میدادمmēdādamich gab (gerade / immer wieder)نمیدادمnamēdādamich gab nicht (gerade / immer wieder) |
| توtu · du | میدادیmēdādīdu gabst (gerade / immer wieder)نمیدادیnamēdādīdu gabst nicht (gerade / immer wieder) |
| اوū · er/sie | میدادmēdāder gab (gerade / immer wieder)نمیدادnamēdāder gab nicht (gerade / immer wieder) |
| ماmā · wir | میدادیمmēdādēmwir gaben (gerade / immer wieder)نمیدادیمnamēdādēmwir gaben nicht (gerade / immer wieder) |
| شماshumā · ihr | میدادیدmēdādēdihr gabt (gerade / immer wieder)نمیدادیدnamēdādēdihr gabt nicht (gerade / immer wieder) |
| آنهاānhā · sie | میدادندmēdādandsie gaben (gerade / immer wieder)نمیدادندnamēdādandsie gaben nicht (gerade / immer wieder) |
Perfekt
Partizip auf ـه -a + Kurzformen von „sein“.
| Person | Form |
|---|---|
| منman · ich | دادهامdāda–amich habe gegebenندادهامnadāda–amich habe nicht gegeben |
| توtu · du | دادهایdāda–īdu hast gegebenندادهایnadāda–īdu hast nicht gegeben |
| اوū · er/sie | داده استdāda aster hat gegebenنداده استnadāda aster hat nicht gegeben |
| ماmā · wir | دادهایمdāda–ēmwir haben gegebenندادهایمnadāda–ēmwir haben nicht gegeben |
| شماshumā · ihr | دادهایدdāda–ēdihr habt gegebenندادهایدnadāda–ēdihr habt nicht gegeben |
| آنهاānhā · sie | دادهاندdāda–andsie haben gegebenندادهاندnadāda–andsie haben nicht gegeben |
Beispiele
Präsens
من به او کتاب میدهم.
man ba ū kitāb mēdeham.
Ich gebe ihm ein Buch.
Gleiches Verb in anderen Sprachen
| Sprache | Infinitiv | ich gebe | ich habe gegeben | gib! |
|---|---|---|---|---|
| Deutsch | geben | ich gebe | ich habe gegeben | gib! |
| Pashto | ورکولwarkawə́l | زه ورکومwarkawəm | ما ورکړwárkəṛ | ورکړهwárkṛa |
| Dari | دادنdādan | من میدهمmēdeham | من دادمdādam | بدهbedeh |
| Kurmancî | dan | ez didim | min da | bide |
| Soranî | دانdan | من دەدەمdedem | من دامdam | بدەbide |
