پرده کو رابتن ژبر عارضی دلستانی خوش
دل ژغمان کو بیته در بلبلی گلستانی خوش
Perde ku rabitin ji ber 'arizê dilsitanê xweş,
Dil ji xeman ku bête der, bulbulê gulistanê xweş.
Wenn der Schleier sich hebt vom Antlitz der Herzensräuberin – wie schön!
Wenn das Herz aus dem Kummer hervortritt – die Nachtigall im Rosengarten, wie schön!
مفتعلن مفاعلن مفتعلن مفاعلن
بحری رجز کو خبن و طی گر ببتن روانه خوش
Mufte'ilun mefa'ilun, mufte'ilun mefa'ilun –
Behrê recez ku xebn û tey ger bibitin, rewan e xweş.
Mufteʿilun mefâʿilun, mufteʿilun mefâʿilun –
das Recez-Maß, wenn es xebn und tey hat, fließt schön dahin.
زوج و رجل چه میر و ژن مرأت و زوجت و نسا
والد بابه والده دایه شقیق و اخ برا
Zewc û recul çi? mêr; û jin: mer'et û zewcet û nisa.
Walid i bab e, walide da ye, şeqîq û ex bira.
Zewc und recul – was sind sie? mêr (Mann); und jin (Frau) ist mer'et, zewcet und nisa.
Walid ist bab (Vater), walide ist da (Mutter), şeqîq und ex sind bira (Bruder).
ابن کره بنت کچه صهر خزوره مامه عم
عمت مته عمامه شاش جده چیه خو پیره دا
Ibn i kur e, bint i keç e, sihr i xezûr e, mam e 'em.
'Emmet met e, 'emame şaş, cedde çi ye? xwo pîreda.
Ibn ist kur (Sohn), bint ist keç (Tochter), sihr ist xezûr (Schwiegervater), ʿem ist mam (Onkel väterlicherseits).
ʿEmmet ist met (Tante), ʿemame ist şaş (Turban); cedde – was ist das? pîreda (Großmutter).
اجره کری رهن گرو خسر زیان کذب درو
بیع فروتنه عطا دانه کرین چیه شرا
Ucre kirê, rehin gerew, xusr i ziyan, kezib derew.
Bey' i firotin e, 'eta dan e, kirîn çi ye? şira.
Ucre ist kirê (Lohn, Miete), rehin ist gerew (Pfand), xusr ist ziyan (Verlust), kezib ist derew (Lüge).
Beyʿ ist firotin (Verkauf), ʿeta ist dan (Geben); kirîn (Kauf) – was ist das? şira.
منکب و کتف هردو مل بال و ضمیر و قلب دل
جذل و فرح چه شاهیه موت مرن گرین بکا
Menkib û ketf i herdu mil, bal û zemîr û qelb i dil.
Cezl û fereh çi? şahî ye, mewt i mirin, girîn buka.
Menkib und ketf sind beide mil (Schulter); bal, zemîr und qelb sind dil (Herz).
Cezl und fereh – was sind sie? şahî (Freude); mewt ist mirin (Tod), girîn (Weinen) ist buka.
ثور و حمار گا و کر بان چیه سقف باب در
جبهه انی فم دڤه لحیه رهن خبر نبا
Sewr û himar i ga û ker, ban çi ye? seqf i, bab i der.
Cebhe enî, fem dev e, lihye rih in, xeber neba.
Sewr und himar sind ga (Stier) und ker (Esel); ban (Dach) – was ist das? seqf; bab ist der (Tür).
Cebhe ist enî (Stirn), fem ist dev (Mund), lihye ist rih (Bart), xeber (Nachricht) ist neba.
حنطه گنم شعیر جه سلت شلیل کرم رزه
خرمه رطب عنب تری بع بفروش ثمن بها
Hinte genim, şe'îr i ceh, sult i şilîl, kerm rez e.
Xurme ruteb, 'ineb tirî, bi' bifiroş, semen beha.
Hinte ist genim (Weizen), şeʿîr ist ceh (Gerste), sult ist şilîl (Nacktgerste), kerm ist rez (Weinberg).
Xurme (Datteln) ist ruteb, ʿineb ist tirî (Trauben), biʿ ist bifiroş (verkaufe!), semen ist beha (Preis).
شیره لبن غنم پزه رائب ماسته زبد تو
صوف هری و ریش پره اصفر زره کڤی قبا
Şîr e leben, xenem pez e, ra'ib mast e, zubd i to.
Sûf û hirî, û rîş per e, essfer zer e, kevî qeba.
Şîr (Milch) ist leben, xenem ist pez (Kleinvieh), raʾib ist mast (Joghurt), zubd ist to (Rahm).
Sûf ist hirî (Wolle), rîş ist per (Feder), essfer ist zer (gelb), kevî ist qeba.
صرصر و ریح با بزان توزه عجاج و نقع هم
غبره هیج و هبوت و قتره قسطل و هبا
Sersser û rîh i ba bizan, toz e 'ecac û neq' hem,
Xebre û heyc û hebût û qetre û qestel û heba.
Sersser und rîh – wisse – sind ba (Wind); toz (Staub) ist ʿecac und neqʿ,
ebenso xebre, heyc, hebût, qetre, qestel und heba.
جاثیه ترس و صاعقه دنگ و بروسک بیهشی
لوث و لوی علامتن بشغمن هم آشکرا
Casiye tirs, û sa'iqe deng û birûsk û bêhişî.
Lews û liwa 'elamet in, besî xem in hem eşkera.
Casiye ist tirs (Furcht); saʿiqe ist deng (Donner), birûsk (Blitz) und bêhişî (Betäubung).
Lews und liwa sind ʿelamet (Zeichen); besî heißt xem (Kummer) und auch eşkera (offenbar).
Anm.: casiye: Der Druck hat eindeutig جاثیه (Faksimile S. 8). Tahas xeşyet (خشية ‚Furcht‘) ist eine Konjektur ohne Grundlage im Druck.
خرص درو مخیض دو بط چیه قازه قبج کو
شط کناره نهر جو لوح و سکاک و جو هوا
Xers e derew, mexîd e dew, bet çi ye? qaz e, qebc e kew.
Şett e kinar e, nehr e cû, lewh û sukak û cew hewa.
Xers ist derew (Lüge), mexîd ist dew (Buttermilch); bet – was ist das? qaz (Gans); qebc ist kew (Rebhuhn).
Şett ist kinar (Ufer), nehr ist cû (Bach); lewh, sukak und cew sind hewa (Luft).
عسجد و عین و نضر زیر فضه لجین و نقره زیڤ
صفر چه مفرقه نحاس پاخره هم رصاص قلا
'Escud û 'eyn û nedr e zêr, fidd e luceyn û nuqr e zîv.
Sifr çi? mifriq e, nuhas paxir e, hem resas qela.
ʿEscud, ʿeyn und nedr sind zêr (Gold); fidd, luceyn und nuqr sind zîv (Silber).
Sifr – was ist das? mifriq (Messing); nuhas ist paxir (Kupfer), resas ist qela (Zinn).
رب و ربما گلک ثم لوی هنا لهیر
لا نه لنا ژبو مرا ان اگره لم چرا
Rubbe û rubbema gelek, semme li wê, huna li hêr,
La ne, lena ji bo me ra, in eger e, lime çira.
Rubbe und rubbema sind gelek (oft); semme ist li wê (dort), huna ist li hêr (hier).
La ist ne (nein), lena ist ji bo me ra (für uns), in ist eger (wenn), lime ist çira (warum).
این لکو کیف کوه تحت لبن علی لسر
ثم ژپاشی وی بزان انت تویی لبومرا
Eyne li ku? keyfe kuwe, texte li bin, 'ela li ser,
Summe ji paşê wî bizan, ente tu yî, lî bo mi ra.
Eyne ist li ku? (wo?), keyfe ist kuwe (wie), texte ist li bin (unter), ʿela ist li ser (auf).
Summe – wisse – ist ji paşê wî (danach), ente ist tu (du), lî ist bo mi ra (für mich).
Arabische Schrift nach dem Istanbuler Druck 1903