Verb · Dari
یاد گرفتن
lernen
yād giriftan
- transitiv
- mit یاد yād
- A1
So funktioniert das Verb auf Dari – und was anders ist als im Deutschen
- Vorsilben: می mē- für Präsens und Verlauf, ب be- für Subjunktiv und Imperativ, na- für die Verneinung.
- Zwei Stämme (Präsens, Vergangenheit): khor- / khord-.
- Kein Ergativ, kein Geschlecht – das Dari-Verb ist dem deutschen am ähnlichsten: Es richtet sich immer nach dem Subjekt.
- Viele Verben sind zusammengesetzt mit kardan „machen“ oder shudan „werden“: kār kardan „arbeiten“.
- Dari spricht ē/ō (mēkhoram), Persisch im Iran ī/ū (mīkhoram). Das Verb steht am Satzende.
Die Stämme
Stamm
Präsens
گیرgīr–
Vergangenheit
گرفتgirift–
Präsens
می mē- + Präsensstamm + Endung – für „jetzt“, „immer“ und oft auch für die Zukunft. Verneint: نمی namē-.
| Person | Form |
|---|---|
| منman · ich | یاد میگیرمyād mēgīramich lerneیاد نمیگیرمyād namēgīramich lerne nicht |
| توtu · du | یاد میگیریyād mēgīrīdu lernstیاد نمیگیریyād namēgīrīdu lernst nicht |
| اوū · er/sie | یاد میگیردyād mēgīrader lerntیاد نمیگیردyād namēgīrader lernt nicht |
| ماmā · wir | یاد میگیریمyād mēgīrēmwir lernenیاد نمیگیریمyād namēgīrēmwir lernen nicht |
| شماshumā · ihr | یاد میگیریدyād mēgīrēdihr lerntیاد نمیگیریدyād namēgīrēdihr lernt nicht |
| آنهاānhā · sie | یاد میگیرندyād mēgīrandsie lernenیاد نمیگیرندyād namēgīrandsie lernen nicht |
Subjunktiv
ب be- + Präsensstamm: nach „wollen“, „müssen“, „dass“. Verneint mit na-.
| Person | Form |
|---|---|
| منman · ich | یاد بگیرمyād begīramdass ich lerneیاد نگیرمyād nagīramdass ich nicht lerne |
| توtu · du | یاد بگیریyād begīrīdass du lernstیاد نگیریyād nagīrīdass du nicht lernst |
| اوū · er/sie | یاد بگیردyād begīraddass er lerntیاد نگیردyād nagīraddass er nicht lernt |
| ماmā · wir | یاد بگیریمyād begīrēmdass wir lernenیاد نگیریمyād nagīrēmdass wir nicht lernen |
| شماshumā · ihr | یاد بگیریدyād begīrēddass ihr lerntیاد نگیریدyād nagīrēddass ihr nicht lernt |
| آنهاānhā · sie | یاد بگیرندyād begīranddass sie lernenیاد نگیرندyād nagīranddass sie nicht lernen |
Futur (Schriftsprache)
خواه khāh- + Endung + Vergangenheitsstamm. Im Gespräch sagt man meist Präsens.
| Person | Form |
|---|---|
| منman · ich | یاد خواهم گرفتyād khāham giriftich werde lernenیاد نخواهم گرفتyād nakhāham giriftich werde nicht lernen |
| توtu · du | یاد خواهی گرفتyād khāhī giriftdu wirst lernenیاد نخواهی گرفتyād nakhāhī giriftdu wirst nicht lernen |
| اوū · er/sie | یاد خواهد گرفتyād khāhad girifter wird lernenیاد نخواهد گرفتyād nakhāhad girifter wird nicht lernen |
| ماmā · wir | یاد خواهیم گرفتyād khāhēm giriftwir werden lernenیاد نخواهیم گرفتyād nakhāhēm giriftwir werden nicht lernen |
| شماshumā · ihr | یاد خواهید گرفتyād khāhēd giriftihr werdet lernenیاد نخواهید گرفتyād nakhāhēd giriftihr werdet nicht lernen |
| آنهاānhā · sie | یاد خواهند گرفتyād khāhand giriftsie werden lernenیاد نخواهند گرفتyād nakhāhand giriftsie werden nicht lernen |
Imperativ
Verneint mit ن na-.
| Person | Form |
|---|---|
| Einzahldu | یاد بگیرyād begīrlern!یاد نگیرyād nagīrlern nicht! |
| Mehrzahlihr | یاد بگیریدyād begīrēdlernt!یاد نگیریدyād nagīrēdlernt nicht! |
Vergangenheit
Vergangenheitsstamm + Endung. Kein Ergativ: Das Verb richtet sich immer nach dem Subjekt.
| Person | Form |
|---|---|
| منman · ich | یاد گرفتمyād giriftamich lernteیاد نگرفتمyād nagiriftamich lernte nicht |
| توtu · du | یاد گرفتیyād giriftīdu lerntestیاد نگرفتیyād nagiriftīdu lerntest nicht |
| اوū · er/sie | یاد گرفتyād girifter lernteیاد نگرفتyād nagirifter lernte nicht |
| ماmā · wir | یاد گرفتیمyād giriftēmwir lerntenیاد نگرفتیمyād nagiriftēmwir lernten nicht |
| شماshumā · ihr | یاد گرفتیدyād giriftēdihr lerntetیاد نگرفتیدyād nagiriftēdihr lerntet nicht |
| آنهاānhā · sie | یاد گرفتندyād giriftandsie lerntenیاد نگرفتندyād nagiriftandsie lernten nicht |
Verlaufsvergangenheit
می mē- + Vergangenheitsstamm: „war gerade dabei“ oder „pflegte zu“.
| Person | Form |
|---|---|
| منman · ich | یاد میگرفتمyād mēgiriftamich lernte (gerade / immer wieder)یاد نمیگرفتمyād namēgiriftamich lernte nicht (gerade / immer wieder) |
| توtu · du | یاد میگرفتیyād mēgiriftīdu lerntest (gerade / immer wieder)یاد نمیگرفتیyād namēgiriftīdu lerntest nicht (gerade / immer wieder) |
| اوū · er/sie | یاد میگرفتyād mēgirifter lernte (gerade / immer wieder)یاد نمیگرفتyād namēgirifter lernte nicht (gerade / immer wieder) |
| ماmā · wir | یاد میگرفتیمyād mēgiriftēmwir lernten (gerade / immer wieder)یاد نمیگرفتیمyād namēgiriftēmwir lernten nicht (gerade / immer wieder) |
| شماshumā · ihr | یاد میگرفتیدyād mēgiriftēdihr lerntet (gerade / immer wieder)یاد نمیگرفتیدyād namēgiriftēdihr lerntet nicht (gerade / immer wieder) |
| آنهاānhā · sie | یاد میگرفتندyād mēgiriftandsie lernten (gerade / immer wieder)یاد نمیگرفتندyād namēgiriftandsie lernten nicht (gerade / immer wieder) |
Perfekt
Partizip auf ـه -a + Kurzformen von „sein“.
| Person | Form |
|---|---|
| منman · ich | یاد گرفتهامyād girifta–amich habe gelerntیاد نگرفتهامyād nagirifta–amich habe nicht gelernt |
| توtu · du | یاد گرفتهایyād girifta–īdu hast gelerntیاد نگرفتهایyād nagirifta–īdu hast nicht gelernt |
| اوū · er/sie | یاد گرفته استyād girifta aster hat gelerntیاد نگرفته استyād nagirifta aster hat nicht gelernt |
| ماmā · wir | یاد گرفتهایمyād girifta–ēmwir haben gelerntیاد نگرفتهایمyād nagirifta–ēmwir haben nicht gelernt |
| شماshumā · ihr | یاد گرفتهایدyād girifta–ēdihr habt gelerntیاد نگرفتهایدyād nagirifta–ēdihr habt nicht gelernt |
| آنهاānhā · sie | یاد گرفتهاندyād girifta–andsie haben gelerntیاد نگرفتهاندyād nagirifta–andsie haben nicht gelernt |
Beispiele
Präsens
من آلمانی یاد میگیرم.
man ālmānī yād mēgīram.
Ich lerne Deutsch.
Gleiches Verb in anderen Sprachen
| Sprache | Infinitiv | ich lerne | ich habe gelernt | lern! |
|---|---|---|---|---|
| Deutsch | lernen | ich lerne | ich habe gelernt | lern! |
| Pashto | زده کولzda kawə́l | زه زده کومzda kawəm | ما زده کړzda kəṛ | زده کړهzda kṛa |
| Dari | یاد گرفتنyād giriftan | من یاد میگیرمyād mēgīram | من یاد گرفتمyād giriftam | یاد بگیرyād begīr |
| Kurmancî | hîn bûn | ez hîn dibim | ez hîn bûm | hîn bibe |
| Soranî | فێر بوونfêr bûn | من فێر دەبمfêr debim | من فێر بوومfêr bûm | فێر ببەfêr bibe |
