Verb · Soranî
فێر بوون
lernen
fêr bûn
- intransitiv
- mit فێر fêr
- A1
So funktioniert das Verb auf Soranî – und was anders ist als im Deutschen
- Vorsilben: دە de- Präsens, ب bi- Subjunktiv und Imperativ, na-/ne-/me- Verneinung.
- Zwei Stämme (Präsens, Vergangenheit).
- Ergativ über Personenzeichen (-im, -it, -î, -man, -tan, -yan): Sie wandern ans erste Glied: nûsîm „ich schrieb“, aber namekem nûsî „ich schrieb den Brief“ und nemnûsî „ich schrieb nicht“. Im Deutschen undenkbar.
- Keine eigene Zukunftsform – das Präsens gilt auch für morgen. Kein Geschlecht am Verb.
- Das Verb steht am Satzende.
Die Stämme
Stamm
Präsens
بb–
Vergangenheit
بووbû–
Präsens
دە de- + Präsensstamm + Endung, verneint mit نا na-. Es gilt auch für die Zukunft.
| Person | Form |
|---|---|
| منmin · ich | فێر دەبمfêr debimich lerneفێر نابمfêr nabimich lerne nicht |
| تۆto · du | فێر دەبیتfêr debîtdu lernstفێر نابیتfêr nabîtdu lernst nicht |
| ئەوew · er/sie | فێر دەبێتfêr debêter lerntفێر نابێتfêr nabêter lernt nicht |
| ئێمەême · wir | فێر دەبینfêr debînwir lernenفێر نابینfêr nabînwir lernen nicht |
| ئێوەêwe · ihr | فێر دەبنfêr debinihr lerntفێر نابنfêr nabinihr lernt nicht |
| ئەوانewan · sie | فێر دەبنfêr debinsie lernenفێر نابنfêr nabinsie lernen nicht |
Subjunktiv
ب bi- statt de-, verneint mit نە ne-.
| Person | Form |
|---|---|
| منmin · ich | فێر ب‍‍بمfêr bibimdass ich lerneفێر نەبمfêr nebimdass ich nicht lerne |
| تۆto · du | فێر ب‍‍بیتfêr bibîtdass du lernstفێر نەبیتfêr nebîtdass du nicht lernst |
| ئەوew · er/sie | فێر ب‍‍بێتfêr bibêtdass er lerntفێر نەبێتfêr nebêtdass er nicht lernt |
| ئێمەême · wir | فێر ب‍‍بینfêr bibîndass wir lernenفێر نەبینfêr nebîndass wir nicht lernen |
| ئێوەêwe · ihr | فێر ب‍‍بنfêr bibindass ihr lerntفێر نەبنfêr nebindass ihr nicht lernt |
| ئەوانewan · sie | فێر ب‍‍بنfêr bibindass sie lernenفێر نەبنfêr nebindass sie nicht lernen |
Imperativ
Verneint mit مە me-.
| Person | Form |
|---|---|
| Einzahldu | فێر ب‍‍بەfêr bibelern!فێر مەبەfêr mebelern nicht! |
| Mehrzahlihr | فێر ب‍‍بنfêr bibinlernt!فێر مەبنfêr mebinlernt nicht! |
Vergangenheit
Vergangenheitsstamm + Endung; das Verb richtet sich nach dem Subjekt.
| Person | Form |
|---|---|
| منmin · ich | فێر بوومfêr bûmich lernteفێر نەبوومfêr nebûmich lernte nicht |
| تۆto · du | فێر بوویتfêr bûytdu lerntestفێر نەبوویتfêr nebûytdu lerntest nicht |
| ئەوew · er/sie | فێر بووfêr bûer lernteفێر نەبووfêr nebûer lernte nicht |
| ئێمەême · wir | فێر بووینfêr bûynwir lerntenفێر نەبووینfêr nebûynwir lernten nicht |
| ئێوەêwe · ihr | فێر بوونfêr bûnihr lerntetفێر نەبوونfêr nebûnihr lerntet nicht |
| ئەوانewan · sie | فێر بوونfêr bûnsie lerntenفێر نەبوونfêr nebûnsie lernten nicht |
Verlaufsvergangenheit
دە de- + Vergangenheitsstamm: „war gerade dabei“ oder „pflegte zu“.
| Person | Form |
|---|---|
| منmin · ich | فێر دەبوومfêr debûmich lernte (gerade / immer wieder)فێر نەدەبوومfêr nedebûmich lernte nicht (gerade / immer wieder) |
| تۆto · du | فێر دەبوویتfêr debûytdu lerntest (gerade / immer wieder)فێر نەدەبوویتfêr nedebûytdu lerntest nicht (gerade / immer wieder) |
| ئەوew · er/sie | فێر دەبووfêr debûer lernte (gerade / immer wieder)فێر نەدەبووfêr nedebûer lernte nicht (gerade / immer wieder) |
| ئێمەême · wir | فێر دەبووینfêr debûynwir lernten (gerade / immer wieder)فێر نەدەبووینfêr nedebûynwir lernten nicht (gerade / immer wieder) |
| ئێوەêwe · ihr | فێر دەبوونfêr debûnihr lerntet (gerade / immer wieder)فێر نەدەبوونfêr nedebûnihr lerntet nicht (gerade / immer wieder) |
| ئەوانewan · sie | فێر دەبوونfêr debûnsie lernten (gerade / immer wieder)فێر نەدەبوونfêr nedebûnsie lernten nicht (gerade / immer wieder) |
Gut zu wissen: Wörtlich „kundig werden“.
Beispiele
Präsens
من ئەڵمانی فێر دەبم.
min ellmanî fêr debim.
Ich lerne Deutsch.
Gleiches Verb in anderen Sprachen
| Sprache | Infinitiv | ich lerne | ich habe gelernt | lern! |
|---|---|---|---|---|
| Deutsch | lernen | ich lerne | ich habe gelernt | lern! |
| Pashto | زده کولzda kawə́l | زه زده کومzda kawəm | ما زده کړzda kəṛ | زده کړهzda kṛa |
| Dari | یاد گرفتنyād giriftan | من یاد می‌گیرمyād mēgīram | من یاد گرفت‍‍مyād giriftam | یاد ب‍‍گیرyād begīr |
| Kurmancî | hîn bûn | ez hîn dibim | ez hîn bûm | hîn bibe |
| Soranî | فێر بوونfêr bûn | من فێر دەبمfêr debim | من فێر بوومfêr bûm | فێر ب‍‍بەfêr bibe |